Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi tomonidan joriy yilning oktyabr oyi uçun baholangan mamlakatdagi işbilarmonlik faolligi indeksi 1 034 birlikni taşkil etib, oldingi oyga nisbatan 3,4 foizga oşgan (ötgan yilning mos davriga nisbatan esa 15,0 foizga ösiş kuzatilgan, Grafik №1).

Işbilarmonlik faolligi indeksi – xöjalik yurituvçi subʼyektlar faolligini 4 ta komponent, yaʼni banklararo tölov operatsiyalari (mablağlar aylaniş tezligi), tovar-xom aşyo birjasidagi faollik (tovar aylanmasi), faoliyat körsatayotgan subʼyektlar soni dinamikasi, yangi turdagi brendlarni röyxatga olinişi orqali baholanadi.
Umumiy tendensiya
Joriy yilning oktyabr oyida işbilarmonlik faolligi indeksi komponentlarining 3 tasida ösiş kuzatilgan. Xususan, tovar-xom aşyo birjasida xom-aşyo sotib oliş jadalligi (6,6 foiz), faoliyat körsatayotgan xöjalik yurituvçi subʼyektlar soni (5,5 foiz), tovar belgilari böyiça komponent (1,3 foiz) ortgan.
Tahlillarga köra, barça hududda mazkur indeksning ösişi kuzatilgan (Grafik №2).

Misol uçun, Surxondaryo (46,7 %), Xorazm (40,2 %), Farğona (35,3 %), Qaşqadaryo (35,1 %), Qoraqalpoğiston (33,2 %) va Sirdaryoda (24,1 %) sezilarli darajada ösiş kuzatilgan.
Işbilarmonlik faolligi indeksining komponetlari tahlili
Hisobot davrida banklararo tölov operatsiyalari soni 7,8 mln tani taşkil etdi (ötgan yilning mos davriga nisbatan ösiş 19,2 %).
Banklararo tölov operatsiyalari soni 4 ta hududda ortgan. Xususan, Sirdaryo (5,9 %), Qaşqadaryo (4,8 %), Namangan (2,7 %) va Samarqandda (2,6 %) yuridik şaxslar örtasidagi bank operatsiyalari soni ötgan oyga nisbatan oşgan.
Oktyabr oyida birja komponenti 1,0657 birlikni taşkil etgan (oldingi oyga nisbatan 6,6 foizga ortgan). Bunda, tuzilgan bitimlar soni 26,0 foizga oşgan.
Respublika tovar-xom aşyo birjasida asosiy 34 turdagi tovarlar savdosining umumiy qiymati 2026 yil sentyabr oyida 10 738 mlrd. sömni taşkil etib, uşbu körsatkiç ötgan oyga nisbatan 5,0 foizga ortgan.
Bunda, birja savdolardagi uşbu faollikda azot-fosforli öğit savdosi hajmining ötgan oyga nisbatan 35,4 baravarga, texnik uruğ 3,2 baravar, benzin yoqilğisi (AI 95) 2,8 baravar, paxta çigiti pöstloği 2,3 baravar, suyultirilgan gaz 67 foiz, kömir 56 foiz, paxta tolasi va çigit şroti 51 foiz va armatura savdosining 39 foizga ortişi asosiy omil hisoblanadi.
Hisobot davrida faoliyat yuritayotgan xöjalik subʼyektlari komponenti 1,0550 birlikni taşkil etib, oldingi oyga nisbatan 5,5 foizga ortgan. Bunda:
- barça turdagi faoliyat yuritayotgan xöjalik yurituvçi subʼyektlar soni oldingi oyga nisbatan 37 724 birlikka ortib, 592,6 mingtani taşkil etgan;
- yirik tadbirkorlik bilan şuğullanuvçi korxonalar soni 68 taga ortib, 4 902 tani taşkil etgan;
- kiçik korxonalar soni 30,0 mingtaga ortib, 489,1 mingtaga yetgan. Şuningdek, fyermer xöjaliklari soni 7,6 mingtaga ortib, 98,6 mingtani taşkil etgan.
2026 yilning oktyabr oyida savdo belgilari böyiça komponent 1,0125 birlikni taşkil etib, ötgan oyga nisbatan 1,3 foizga oşgan. Mazkur davrda yuridik şaxslar tomonidan 486 ta tovar belgilari va tovar nomlari röyxatga olingan.
Islombek Saparmatov
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi
Izoh qoldiriş