Қорақалпоғистон Республикасининг 2022 йил I чорагидаги ташқи савдо айланмаси кўрсаткичлари

Қорақалпоғистон Республикасининг 2022 йил I чорагидаги ташқи савдо айланмаси кўрсаткичлари

2021 йилнинг I чорагида Қорақалпоғистон Республикасининг ташқи савдо айланмаси ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 9,2 фоизга камайди ва 140,4 млн. АҚШ долларини ташкил этди.

Маълумот учун: 2021 йилнинг I чорагида ҳудуд ташқи савдо айланмаси 154,6 млн. долларни ташкил этган.

Ҳудуд савдо балансида ижобий сальдо қайд этилганлигига қарамасдан, таҳлил қилинаётган давр мобайнида экспорт ҳажми ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 18,1 фоизга камайди ва 85,7 млн. долларни ташкил этди. Импорт ҳажми эса 54,7 млн. долларни қайд этди ва ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 9,6 фоизга ошди.

2022 йилнинг I чорагида Қорақалпоғистон Республикаси Хитой (27,4%), Туркия (20,8%), Россия (15,2%), Латвия (8,2%), Қозоғистон (7,1%) ва Корея Республикаси (5,0%) билан кўпроқ савдо қилган.

Қорақалпоғистон Республикасининг 2021 йилдаги ташқи савдо айланмасида дунё мамлакатларининг улуши

Таҳлиллар шуни кўрсатдики, 2022 йилнинг I чорагида ҳудуд ташқи савдо айланмасининг 55,3 фоизи Нукус шаҳри ҳиссасига тўғри келган. Ташқи савдо айланмасида энг катта улуш билан кейинги ўринларни Тўрткўл (7,0%), Тахиатош (5,3%), Мўйноқ (5,1%), Беруний (4,1%), Қораўзак (3,4%) туманлари эгаллаган. Бўзатов (0,21%), Тахтакўпир (0,18%) ва Шўманой (0,12%) туманларининг улуши эса сезиларли даражада паст бўлган.

Қорақалпоғистон Республикаси Нукус шаҳри ва туманларининг 2022 йилнинг I чорагидаги ҳудуд ташқи савдо айланмасидаги улуши

Экспорт ҳажмида камайиш суръати қайд этилган

2022 йилнинг I чорагида ҳудуд экспортининг ўсиш суръати ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 18,1 фоизга камайган ва экспорт ҳажми 85,7 млн. долларни ташкил этди. Экспорт ҳажмининг камайиши пластмасса ва ундан тайёрланган буюмлар ва фармацевтика маҳсулотлари экспортининг камайиши билан боғлиқ.

Қорақалпоғистон Республикасидан экспорт қилинадиган товарлар номенклатурасини кимё саноати маҳсулотлари (69,3%), озиқ-овқат маҳсулотлари (10,7%), хизматлар (2,7%), машина ва ускуналар (1,62%) (реэкспорт), металлар (0,01%) ва бошқа товарлар (15,7%) ташкил этган.

Қорақалпоғистон Республикасининг 2022 йил I чорагидаги экспорти таркиби

Жаҳон мамлакатлари кесимида экспорт ҳажми таҳлили шуни кўрсатди, ҳудуддан экспорт қилинган маҳсулотларнинг асосий истеъмолчилари 26,4 млн. АҚШ доллари миқдорида экспорт ҳажми билан Туркия (30,8%), Хитой – 24,3 млн. доллар (28,3%), Латвия – 11,4 млн. доллар (13,3%), Россия – 8,1 млн. доллар (9,4%), Қозоғистон – 2,9 млн. доллар (3,4%), Корея Республикаси – 2,6 млн. доллар (3,0%), Афғонистон – 1,8 млн. доллар (2,1%) ва Қирғизистон 1,7 млн. доллар (2,0%) билан кейинги ўринларни эгаллаган.

2022 йил I чораги учун Қорақалпоғистон Республикаси экспортида дунё мамлакатларининг улуши

Ҳудуднинг умумий экспорт ҳажмидаги энг катта улуш Нукус шаҳрига (68,6%) тўғри келди. Экспорт маҳсулотлари номенклатураси озиқ-овқат маҳсулотлари, спиртли ичимликлар, ёғоч маҳсулотлари, ип-калава, кимё саноати маҳсулотлари, пластмасса ва пластмассадан ясалган буюмлар, фармацевтика маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлардан ташкил топган.

Экспорт ҳажми бўйича кейинги ўринларни Элликқалъа (4,9%), Беруний (4,4%), Қонлиқўл (3,2%) ва Тўрткўл (2,7%) туманлари эгаллади. Шу билан бирга, Нукус (0,24%), Шўманой (0,2%) ва Қўнғирот (0,1%) туманлари энг кам улушга эга бўлди.

2022 йил I чораги учун Қорақалпоғистон Республикаси Нукус шаҳри ва туманларнинг ҳудуд экспортидаги улушлари

Импорт ҳажми ошди

2022 йилнинг I чорагида ҳудуд импорти 2021 йилнинг мос даврига нисбатан 9,6 фоизга ошди ва 54,7 млн. долларни ташкил этди.

Ҳудуднинг умумий импортининг 34,9 фоизи машина ва ускуналар, 16,1 фоизи озиқ-овқат маҳсулотлари, 13,1 фоизи кимё саноати маҳсулотлари, 7,4 фоизи энергия ресурслари, 5,5 фоизи хизматлар, 2,7 фоизи қора ва рангли металлар ва 20,3 фоизи бошқа маҳсулотлар ҳиссасига тўғри келди.

Қорақалпоғистон Республикасининг 2022 йил I чорагидаги импорт таркиби

Импортнинг сезиларли ўсиши қора ва рангли металлар импорти 2,4 баробарга, озиқ-овқат маҳсулотлари импорти 17,9 фоизга, кимё саноати маҳсулотлари импорти 15,9 фоизга ва бошқа маҳсулотлар имопртининг 32,1 фоизга ошиши билан боғлиқ.

2022 йилнинг I чорагида Қорақалпоғистон Республикасига энг кўп товар ва хизматлар Хитой (25,9%), Россия (24,2%), Қозоғистон (12,9%), Цвейцария (8,5%), Корея Республикаси (8,2%) ва Туркиядан (5,0%) импорт қилинган.

Қуйида 2022 йил I чорагида ҳудуд импортида энг кўп улушга эга асосий савдо ҳамкор мамлакатлар кўрсатилган.

2022 йил I чораги бўйича Қорақалпоғистон Республикаси импортида дунё мамлакатларининг улуши

Импорт ҳажмининг туманлар (шаҳарлар) бўйича таҳлили шуни кўрсатдики, ҳудуд импортининг энг катта улуши Нукус шаҳри (34,5%), Тўрткўл (13,8%), Тахиатош (10,5%), Мўйноқ (9,7%), Қораўзақ (8,4%) ва Беруний (3,6%) туманларига тўғри келади. Шу билан бирга, ҳудуд импортида Қонликўл (0,23%), Бўзатов (0,16%) ва Тахтакўпир (0,003%) туманларининг улуши кам. Таҳлил қилинаётган давр мобайнида Шўманой туманида умуман импорт амалга оширилмаган.

Чимбой (импорт 2,8 баробар), Тўрткўл (2,4 баробар), Тахиатош (1,7 баробар) ва Мўйноқ (1,2 баравар) туманлари импорти кескин ошган.

2022 йил I чораги бўйича Қорақалпоғистон Республикаси Нукус шаҳри ва туманларининг ҳудуд импортидаги улуши

Юсуп Жумабаев
Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази
Қорақалпоғистон Республикаси филиалининг етакчи илмий ходими
Жахангир Абдреймов
Бердах номидаги Қорақалпоқ давлат университетининг 2 босқич талабаси
Мақолани улашинг

Ўхшаш янгиликлар