2020 yildagi Murojaatnomada bajarilgan vazifalar

2020 yildagi Murojaatnomada bajarilgan vazifalar

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2020 yil 24 yanvar kuni Tashkent City kongresslar zalida Oliy Majlisga Murojaatnomani o‘qib e’lon qildi.

An’anaviy ravishda dekabrga to‘g‘ri keladigan nutq yanvar oyi boshida yakunlangan parlament saylovlari tufayli qoldirildi.

Bu Prezidentning 2016 yilda saylanganidan buyon uchinchi murojaatidir va O‘zbekiston tarixida birinchi marta jonli efirda namoyish etildi.

Prezident 2020 yilni “Ilm, ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili” deb e’lon qildi. Davlatimiz rahbari o‘z nutqida mamlakat hayotining barcha sohalariga to‘xtalib, kelgusi yil uchun aniq vazifalarni qo‘yib, ko‘rsatmalar berdi. Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi ekspertlari tomonidan tayyorlangan Murojaatnomani tahlil qilish shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston Prezidenti xalqni tashvishga solayotgan muammolar haqida ochiq va oshkora gapirishga tayyorligi asosida hukumatning fuqarolar bilan o‘zaro hamkorligini shakllantiradi. Davlatimiz rahbari o‘z Murojaatnomasida bir qator muhim bayonotlar bilan chiqdi. Xususan, kambag‘allik va korrupsiya kabi dolzarb muammolarni ochiq va oshkora ko‘tardi, "Raqamli O‘zbekiston-2030" dasturi ishlab chiqilishini e’lon qildi, Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi bilan hamkorlik qilish bilan bog‘liq masalalari va fuqarolik masalasiga alohida to‘xtalib o‘tdi.

Joriy yil yakunlarini sarhisob qilar ekanmiz, pandemiya sharoitida og‘ir epidemiologik va iqtisodiy vaziyatga qaramay, Murojaatnomada belgilangan vazifalar hal qilindi, deb aytishimiz mumkin.

Ta’limdagi raqobat

“Mamlakatimizda ilm-fanni yanada ravnaq toptirish, yoshlarimizni chuqur bilim, yuksak ma’naviyat va madaniyat egasi etib tarbiyalash, raqobatbardosh iqtisodiyotni shakllantirish borasida boshlagan ishlarimizni jadal davom ettirish va yangi, zamonaviy bosqichga ko‘tarish maqsadida yurtimizda 2020 yilni “Ilm, ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili”, deb e’lon qilishni taklif etaman dedi Prezident Murojaatnomada.

2020 yil 6 noyabrda o‘quv jarayonining deyarli barcha jihatlarini qamrab olgan “O‘zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” Prezident farmoni chiqdi. Ko‘pgina bandlar bo‘yicha tub qarorlar qabul qilindi.

2020 yil 1 noyabrdan boshlab sinf rahbarligi uchun qo‘shimcha to‘lov 1,5 baravar oshirildi. 2021 yil 1 yanvardan olis hududlarda joylashgan byudjet tashkilotlariga boshqa hududlardan ishlashga kelgan oliy ma’lumotli mutaxassislarga BHMning 50 baravarida bir martalik boshlang‘ich yordam puli va ijarada turganlik uchun BHMning 2 baravarida har oylik pul kompensatsiyasi beriladi.

Farmonda 2021 yil 1 martgacha qadar Milliy o‘quv dasturi ishlab chiqilishi keltirilgan. 2022/2023 o‘quv yiliga qadar o‘quvchilar bilimini baholash jarayonini raqamlashtirish va shaffofligini ta’minlash maqsadida barcha umumta’lim muassasalarida «Elektron kundalik» dasturini joriy qilinadi.

Toshkent shahri va viloyat markazlarining bir qator ta’lim muassasalarini xususiy sektor vakillariga 5 yil muddatga (keyinchalik uzaytirish huquqi bilan) ishonchli boshqaruvga o‘tkazish bo‘yicha eksperiment tasdiqlandi.

Farmon ta’lim sohasida sog‘lom raqobatni rag‘batlantiradi. Xususan, xalqaro fan olimpiadalarida g‘oliblikni qo‘lga kiritgan o‘quvchilarni tayyorlagan umumta’lim muassasalarining o‘qituvchilariga bosh o‘qituvchi malaka toifasi beriladi. Shuningdek, umumta’lim muassasalarining bo‘sh direktor lavozimlari uchun hududiy xalq ta’limi boshqarmalari kiritgan nomzodlar xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlari tomonidan tanlovdan o‘tkaziladi, tanlovda tegishli umumta’lim muassasasi ko‘rsatkichlarini kelgusi 3 yilda yuqori darajaga olib chiqish bo‘yicha o‘z dasturi bilan ishtirok etadi va yil yakuni bo‘yicha xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlari va jamoatchilik vakillariga 3 yillik dasturning ijrosi yuzasidan hisobot beradi.

2021/2022 o‘quv yilidan boshlab umumta’lim muassasalari bitiruvchilari o‘z iqtidori va qiziqishlariga mos kasbni tanlab olishi, mehnat bozorida munosib o‘rnini topishi, kasbiy faoliyatida muvaffaqiyatga erishishi uchun «Kasbga yo‘naltirish tizimi» va amaliyotga yo‘naltirilgan ta’lim dasturlarini joriy etish maqsadida professional ta’lim muassasalarida dual ta’lim tizimi joriy etiladi.

Milliy reytingda so‘nggi 3 yil davomida doimiy ravishda birinchi 3 ta o‘rindan birini egallab kelayotgan oliy ta’lim tashkilotlariga oliy ma’lumotli kadrlar tayyorlash bo‘yicha akademik va moliyaviy mustaqillik beriladi hamda mustaqillik mezonlari Yevropa universitetlari assotsiatsiyasi standartlariga muvofiq qabul qilinadi.

Raqamli O‘zbekiston

“2020 yilda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish bo‘yicha tub burilish qilishimiz kerak. Birinchi navbatda, qurilish, energetika, qishloq va suv xo‘jaligi, transport, geologiya, kadastr, sog‘liqni saqlash, ta’lim, arxiv sohalarini to‘liq raqamlashtirish lozim. O‘tgan yili barcha shahar va tuman markazlarini yuqori tezlikdagi Internetga ulash ishlari yakunlanganini hisobga olib, yaqin 2 yilda barcha qishloq va mahallalarni ana shunday tezkor Internet bilan ta’minlashimiz kerak. Bu vazifalarni ko‘zda tutgan holda, “Raqamli O‘zbekiston – 2030” dasturini ishlab chiqishni ikki oy muddatda yakunlash lozim, - dedi Prezident Murojaatnomada.

2020 yil 5 oktyabrda Prezidentning “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Prezident Farmoni chiqdi, bu strategiya hamda uni amalga oshirish bo‘yicha “Yo‘l xaritasi”ni tasdiqladi.

"Raqamli O‘zbekiston - 2030" strategiyasi doirasida hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning turli sohalarida 400 dan ortiq axborot tizimlari, elektron xizmatlar va boshqa dasturiy mahsulotlar joriy etiladi. Raqamli texnologiyalarni keng joriy etish telekommunikatsiyalar, kommunal xizmatlar, iqtisodiyotning real sektori, sog‘liqni saqlash, davlat kadastri va boshqa sohalarda ko‘zda tutilgan.

Strategiya raqamli iqtisodiyot va elektron hukumat sohasida yagona mas’ul organni yaratishni, shuningdek hukumat, vazirliklar va idoralar va mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlarida raqamli texnologiyalar va elektron hukumat bo‘yicha rahbar o‘rinbosarlari lavozimlarini joriy etishni nazarda tutadi.

Elektron hukumatning texnik infratuzilmasini takomillashtirish davlat organlari va tashkilotlari faoliyatidagi ochiqlik va shaffoflikni ta’minlaydi, aholining elektron ishtirok etish darajasini oshiradi, axborot xavfsizligini ta’minlaydi va axborot resurslari va tizimlarini himoya qiladi.

Tasdiqlangan Strategiyani amalga oshirish inson kapitalini rivojlantirish va kadrlar tayyorlash va qayta tayyorlash tizimini takomillashtirish, davlat xizmatlarini raqamlashtirish va axborot ekotizimini rivojlantirishga yordam beradi. 2021 yil 1 avgustdan boshlab barcha majburiy davlat to‘lovlari, shu jumladan bojlar, yig‘imlar va jarimalar onlayn tarzda amalga oshiriladi.

Kambag‘allikka qarshi kurash

Kambag‘allik - bu ilgari rasmiy darajada yashirilgan O‘zbekistondagi eng og‘riqli muammolardan biri, ammo Prezident bu haqiqatni ochiq va oshkora tan oldi. “Turli hisob-kitoblarga ko‘ra, ular taxminan 12-15 foizni tashkil etadi, dedi Shavkat Mirziyoyev. - Bu o‘rinda gap kichkina raqamlar emas, balki aholimizning 4-5 millionlik vakillari haqida bormoqda".

Kambag‘allikka qarshi kurashish uchun 700 million dollar ajratish rejalashtirilgan edi, ammo Prezidentning so‘zlariga ko‘ra, vaziyatni faqat pul tarqatish bilan hal qilib bo‘lmaydi. "Kambag‘allikni kamaytirish – bu aholida tadbirkorlik ruhini uyg‘otish, insonning ichki kuch-quvvati va salohiyatini to‘liq ro‘yobga chiqarish, yangi ish o‘rinlari yaratish bo‘yicha kompleks iqtisodiy va ijtimoiy siyosatni amalga oshirish, demakdir", dedi Prezident. "Shuning uchun Jahon banki, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot dasturi va boshqa xalqaro tashkilotlar bilan birga Kambag‘allikni kamaytirish dasturini ishlab chiqishni taklif etaman."

Ushbu muammoni hal qilish uchun Prezidentning 2020 yil 26 martdagi "Iqtisodiy rivojlanish va kambag‘allikni qisqartirishga oid davlat siyosatini tubdan yangilash chora-tadbirlari to‘g‘risida" gi farmoni bilan Iqtisodiyot va sanoat vazirligi Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligiga aylantirildi va unga Kambag‘allikni kamaytirish dasturini ishlab chiqish topshirildi.

Dasturni ishlab chiqish bo‘yicha ishlar olib borilmoqda. Iqtisodiy taraqqiyot va kambag‘allikni qisqartirish vazirligi tomonidan O‘zbekistonda kambag‘allikni kamaytirish bo‘yicha konsepsiya loyihasi ishlab chiqildi. Kambag‘allikni hisoblash mezonlari va usullari, uni kamaytirishning samarali vositalari, muvaffaqiyatli xalqaro tajribaga asoslangan kambag‘allikni yengishning uzoq muddatli strategiyasi ishlab chiqilmoqda. Shu bilan birga, Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi kambag‘allikni kamaytirish, aholining kambag‘al va muhtoj qatlamlarini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha pilot loyihani amalga oshirdi. Kambag‘allikni kamaytirish bo‘yicha yangi loyiha Toshkent viloyatining Buka va Chinoz tumanlarida muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazildi.

Ammo mamlakatda pandemiya bilan bog‘liq bo‘lgan kambag‘allik muammosi sezilarli darajada keskinlashdi, bu esa aholini, ayniqsa, kambag‘al va eng zaif guruhlarni jadalroq ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha tezkor amaliy harakatlar zarurligini keltirib chiqardi. Shu nuqtai nazardan, joriy yilda kambag‘allikka qarshi kurashish va koronavirus pandemiyasining aholi uchun salbiy oqibatlarini yumshatish eng dolzarb masalaga aylandi.

Moliya vazirligi huzuridagi Inqirozga qarshi jamg‘armasidan aholini ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash uchun -641 milliard so‘m ajratildi. 8 milliondan ortiq fuqaroga qariyb 30 trillion so‘m miqdorida imtiyoz va preferensiyalar berildi. Ijtimoiy nafaqa oluvchilar soni 1,2 mln kishiga yetdi. Maxsus so‘rovnoma asosida 583 ming "kambag‘al oila" moddiy yordamga muhtoj ekanligi aniqlandi va ularga "Saxovat va ko‘mak" umumxalq harakati doirasida qariyb 1 trln. so‘mdan ortiq miqdordagi ko‘mak berildi. Vaqtincha bandlik bo‘yicha jamoat ishlari fondi mablag‘lari hisobidan 230 mingga yaqin ishsiz fuqarolar ish bilan ta’minlandi. 33 mingdan ortiq oilalar kam ta’minlangan oilalarning shaxsiy tomorqalarini rivojlantirish va qishloq xo‘jaligi kooperativlarini tashkil etish uchun subsidiyalar berish mexanizmi orqali ta’minlandi.

“Ro‘yxatga qo‘yish” tizimini isloh qilish

Shavkat Mirziyoyevning ro‘yxatga qo‘yish tizimini isloh qilish bo‘yicha takliflarni ishlab chiqish to‘g‘risidagi buyrug‘i Murojaatnomaning eng ko‘p muhokama qilingan bandlaridan biri bo‘ldi.

“30 yil davomida o‘z fuqarolarimizning oyog‘iga kishan urib keldik, dedi Prezident. – Shu bois, parlament va hukumat 2020 yil 1 aprelga qadar propiska tizimini isloh qilish bo‘yicha aniq takliflarni ishlab chiqishi lozim”. Va 2020 yil 22 aprelda Prezidentning "Doimiy propiska qilish hamda turgan joyi bo‘yicha hisobga olish tartibini isloh qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi farmoni ruxsat berish xususiyatiga ega bo‘lgan doimiy propiska qilish tizimidan bosqichma-bosqich xabar berish xususiyatidagi ro‘yxatdan o‘tkazish tizimiga o‘tish to‘g‘risida chiqarildi.

Ushbu farmonga muvofiq, 2020 yil 1 apreldan boshlab, Toshkent shahri va Toshkent viloyatida ko‘chmas mulkni olishda O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari uchun ushbu hududlarda doimiy yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga olinganligi talab qilinmaydi. 1 sentyabrdan boshlab O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining doimiy yashash va vaqtincha turgan joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tmasdan istiqomat qilish muddati 15 kun hisoblanadi, ro‘yxatga olishni rasmiylashtirish bir kun ichida amalga oshiriladi. O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarini doimiy yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatga olishda avvalgi doimiy yashash joyidan ro‘yxatdan chiqish tartibi bekor qilinadi.

Fuqarolikni olishning soddalashtirilgan tartibi

Murojaatnomada davlat rahbari minglab fuqaroligi bo‘lmagan odamlar tez orada bu uzoq kutilgan maqomni olishlariga va’da berdi. 1995 yilgacha O‘zbekistonga kelgan (taxminan 50 mingga yaqin yurtdoshlarimiz) va shundan buyon istiqomat qilayotgan shaxslarga O‘zbekiston Respublikasi fuqaroligi avtomatik tarzda beriladi.

2020 yil 13 martda “O‘zbekiston Respublikasining fuqaroligi to‘g‘risida”gi qonunning yangi tahriri e’lon qilindi, bu ma’lum bir doiradagi shaxslarga O‘zbekiston pasportini soddalashtirilgan tartibda olish imkonini beradi. Xususan, 2020 yil 1 apreldan boshlab O‘zbekistonga 1995 yil 1 yanvarga qadar O‘zbekiston hududiga kirib kelgan va doimiy propiskadan o‘tgan, chet davlat fuqaroligini qabul qilmagan hamda mazkur qonun kuchga kirguniga qadar fuqaroligi bo‘lmagan shaxsga O‘zbekistonda yashash guvohnomasi asosida yashab turgan shaxs istak bildirgan taqdirda, O‘zbekiston fuqarosi deb tan olinadi. Xuddi shu asosda ota-onasi (yolg‘iz ota-ona) fuqaro sifatida tan olingan bola fuqarolikka kiradi. Fuqarolikni olish uchun taqdim etilgan hujjatlar taqdim etilgan kundan boshlab 3 oy ichida ko‘rib chiqiladi. Ariza beruvchi fuqarolikni Ichki ishlar vazirligi bilan kelishilgan viloyat ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘ining xulosasi asosida oladi.

Korrupsiyaga qarshi kurash

Prezident Shavkat Mirziyoyev Murojaatnomada korrupsiya mavzusiga to‘xtalib, “Prezident nomiga kelib tushayotgan ko‘plab murojaatlar, matbuot va ijtimoiy tarmoqlardagi chiqishlar" tufayli qat’iy choralar ko‘rishga undaganligini aytdi. "Bu yovuz baloning oldini olmasak, haqiqiy ishbilarmonlik va investitsiya muhitini yaratib bo‘lmaydi, umuman, jamiyatning birorta tarmog‘i rivojlanmaydi", dedi Prezident.

2020 yil 29 iyunda "O‘zbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi Prezident farmoni chiqdi. Farmon bilan korrupsiyaning oldini olish va unga qarshi kurashish sohasida davlat siyosatini shakllantirish va amalga oshirish uchun mas’ul bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasining Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi tashkil etildi. Agentlik faqat O‘zbekiston Respublikasi Prezidentiga bo‘ysunadi, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining palatalari oldida hisobot beradi va o‘z faoliyatini boshqa davlat organlari, tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslaridan mustaqil ravishda amalga oshiradi.

Agentlikning vazifalari qatoriga normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalarini korrupsiyaga qarshi ekspertizasi samaradorligini ta’minlash, davlat xizmatchilarining daromad va mol-mulkini deklaratsiya qilish tizimi joriy etilishi va samarali faoliyat ko‘rsatishini tashkil etish va boshqalar kiradi.

Jamoatchilik palatasining tashkil etilishi

"Jamoatchilik nazoratini yanada kuchaytirish, davlat va jamiyat o‘rtasida o‘zaro yaqin hamkorlik o‘rnatish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Jamoatchilik palatasini tashkil etishni taklif qilaman", dedi Prezident o‘z murojaatida.

Prezidentning Murojaatnomasida ko‘rsatilgan “Jamiyat – islohotlar tashabbuskori” degan yangi g‘oyani amalda qo‘llash maqsadida 2020 yil 16 aprelda Prezidentning "O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Jamoatchilik palatasini tashkil etish to‘g‘risida"gi farmoni chiqarildi. Respublika palatasi bilan bir qatorda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrining mintaqaviy jamoatchilik palatalari ham tashkil etildi.

Davlat organlari bilan munosabatlarda jamoatchilik palatalari faoliyatining belgilangan tartibi davlat va jamiyat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni chuqurlashtirish uchun katta ahamiyatga ega.

Jamoatchilik orasida alohida qiziqish uyg‘otadigan, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga o‘zgartirish hamda tuzatishlar kiritish to‘g‘risidagi takliflar, mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy hayotiga oid va jamoatchilikda alohida qiziqish uyg‘otadigan o‘ta dolzarb masalalarga doir normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari Jamoatchilik palatasiga ko‘rib chiqish uchun yuboriladi.

Jamoatchilik palatasi har yili O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti va O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga fuqarolik jamiyatining holati va rivojlanish tendensiyalari to‘g‘risida yillik milliy ma’ruzalarni taqdim etadi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar, tuman (shahar) Kengashlarida Jamoatchilik palatasi va hududiy jamoatchilik palatalari tomonidan jamoatchilik uchun dolzarb bo‘lgan masalalar yuzasidan o‘tkazilgan o‘rganish va tahlil natijalarini har chorakda ko‘rib chiqish amaliyoti joriy etiladi.

Davlat hokimiyati organlari o‘z faoliyatini Jamoatchilik palatasi va mintaqaviy jamoat palatalari bilan o‘zaro hamkorlikda olib boradilar. Jamoatchilik palatasi va mintaqaviy jamoatchilik palatalari a’zolari har bir davlat organining ochiq kollegial yig‘ilishlarida qatnashish huquqiga ega. Jamoatchilik palatasi va mintaqaviy jamoatchilik palatalari har bir davlat organida jamoatchilik kengashining tarkibini shakllantirishda ishtirok etadi.

Shunday qilib, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari bilan Jamoatchilik palatalari o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarning shakllangan mexanizmi joylarda jamoatchilikning ayrim muammolarga munosabati to‘g‘risida o‘z vaqtida ma’lumot olish, ularni hal qilishda jamoatchilik fikrini to‘liq hisobga olish imkonini beradi, bu esa mamlakatda demokratik o‘zgarishlarni chuqurlashtirishda muhim qadamdir.

Qishloq xo‘jaligida bozor tamoyillari

"Iqtisodiyotimiz rivojini, aholi bandligi va daromadlari o‘sishini ta’minlaydigan eng muhim sohalardan biri bo‘lgan qishloq xo‘jaligini strategik yondashuvlar asosida taraqqiy ettirish zarur", dedi Prezident. – Murojaat vazifalari qatorida paxta va g‘alla mahsulotlarini bozor tamoyillari asosida sotib olish tizimiga bosqichma-bosqich o‘tish, ushbu mahsulotlarni xarid qilish uchun davlat buyurtmalari amaliyotini bekor qilish masalasi ko‘rib chiqildi.

2020 yil 6 martda Prezidentning ikkita Qarori chiqarildi. 2020 yil hosilidan boshlab paxta xomashyosini ishlab chiqarish bo‘yicha davlat buyurtmasini bekor qiladigan va paxta xomashyosi ishlab chiqaruvchilariga rayonlashtirilgan paxtani bepul navlarini tarqatish huquqini beradigan "Paxtachilik sohasida bozor tamoyillarini keng joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida" birinchi qarori qabul qilindi. 2020 yil hosilidan boshlab, g‘alla ekinlarini davlat buyurtmasi asosida ishlab chiqarish amaliyoti bosqichma-bosqich bekor qilinishini va 2021 yil hosilidan boshlab, davlat tomonidan belgilanadigan amaliyotni belgilagan "G‘alla yetishtirish, xarid qilish va sotishga bozor tamoyillarini keng joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi ikkinchi qaror qabul qilindi. G‘allaning Davlat xaridi to‘liq bekor qilinadi hamda fermerlar va boshqa korxonalar tomonidan yetishtiriladigan g‘alla barcha iste’molchilarga erkin narxlarda sotiladi.

Ta’kidlash joizki, davlat buyurtmasini bekor qilish, paxtachilik va g‘alla ishlab chiqarishda bozor tamoyillarini joriy etish iqtisodiyot tarmoqlarining ma’muriy yondashuvlari doirasida o‘nlab yillar davomida eng ko‘p "saqlanib qolgan" islohotlarni belgilaydi, bu aslida tarixiy voqeadir.

Bundan tashqari, joriy yilda pandemiya sharoitida aholining oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha keng ko‘lamli chora-tadbirlar amalga oshirildi. Meva-sabzavotchilik sohasi oldiga 2020 yilda ishlab chiqarishni sezilarli darajada oshirish vazifasi qo‘yilgan bo‘lib, uning yechimiga meva-sabzavotchilik mahsulotlari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan 55 ta tuman, 86 ta klaster va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish bo‘yicha 125 ta kooperativlar jalb qilingan.

Amalga oshirilgan islohotlar va oziq-ovqat xavfsizligi bo‘yicha qabul qilingan chora-tadbirlar tufayli qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yalpi ishlab chiqarish joriy yilning 9 oyida 3,4 foizga oshdi. Dehqonchilik mahsulotlari ishlab chiqarish 4,3%, chorvachilik mahsulotlari 2,3% ga oshdi. Go‘sht ishlab chiqarish 2,2%, sut 2,9%, g‘alla 2,4%, sabzavot 2,7%, poliz mahsulotlari 4,2%, meva va rezavorlar 3,9%, uzum 3, 2%, baliqchilik 9,8%.

Hamkorlik bo‘yicha ko‘rsatmalar

Murojaatnomada "Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi va Shanxay hamkorlik tashkiloti doirasida faoliyatimiz samarasini yanada oshirishimiz zarur " deyilgan. Shavkat Mirziyoyev Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi bilan hamkorlik masalasini ham e’tibordan chetda qoldirmadi. "O‘zbekiston parlamenti va hukumati O‘zbekiston va Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi (YeOII) o‘rtasidagi o‘zaro hamkorlik masalasini o‘rganib chiqishi va mazkur masalani atroflicha muhokama qilib, o‘z zimmalariga mas’uliyatni olgan holda, asoslangan xulosalarini aytishlari kerak", dedi Prezident.

Joriy yilda O‘zbekiston birinchi marta Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligining raisi sifatida faoliyat ko‘rsatdi. 18 dekabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi Davlat rahbarlari kengashining videokonferensiya shaklida majlisi bo‘lib o‘tdi. O‘zbekistonga raisligi davrida MDHni yanada rivojlantirish konsepsiyasi yangilandi va uni amalga oshirish bo‘yicha asosiy chora-tadbirlar rejasi ishlab chiqildi. Sammitda xavfsizlik sohasidagi hamkorlikni tartibga soluvchi qator hujjatlar ishlab chiqildi va imzolandi.

Prezident Shavkat Mirziyoyev sammitdagi nutqida "O‘zbekiston umumiy muammolarni hal qilishda yangi, nostandart va o‘zaro manfaatli yondashuvlarni birgalikda ishlab chiqishga va amalga oshirishga tayyor" dedi va Hamdo‘stlik doirasida ko‘p qirrali hamkorlikni kengaytirish bo‘yicha bir qator takliflarni bildirdi. "Mamlakatlarimiz iqtisodiyotini, savdo-sotiq va hamkorlik aloqalarini iloji boricha tezroq tiklash ustuvor vazifadir", dedi Prezident.

10 noyabr kuni ShHT Davlat rahbarlari kengashining 20-majlisi videokonferensiya shaklida bo‘lib o‘tdi, unda Shavkat Mirziyoyev bir qator muhim tashabbuslarni ilgari surdi. Prezidentning ta’kidlashicha, birinchi navbatda, iqtisodiy sohadagi hamkorlikni mustahkamlash masalalari alohida e’tiborni talab qiladi. Pandemiya tufayli tezlashgan raqamlashtirish jarayonlari muhim ahamiyatga ega. Prezident tomonidan ShHTning raqamli savodxonlikni rivojlantirish bo‘yicha dasturini ishlab chiqish taklif etildi, shuningdek, hozirgi sharoitda aholining ehtiyojmand qatlamlarini qo‘llab-quvvatlash va kambag‘allikni kamaytirishga qaratilgan qo‘shma sa’y-harakatlarni yo‘naltirish muhimligi ta’kidlandi. Sammitdagi nutqi yakunida O‘zbekiston Prezidenti kelgusi yilda Shanxay hamkorlik tashkilotining 20 yilligi arafasida “ShHTning zamonaviy xalqaro munosabatlar tizimidagi roli” xalqaro forumini o‘tkazishni taklif etdi.

YeOII bilan munosabatlarga kelsak, 29 aprelda O‘zbekiston va ushbu tashkilot o‘rtasida kuzatuvchi maqomida hamkorlik qilish imkoniyati Oliy Majlis qonunchilik palatasi deputatlari, 11 may kuni esa Oliy Majlis parlamentining yuqori palatasi (senati) tomonidan ma’qullandi.

11 dekabr kuni O‘zbekiston Prezidenti birinchi marta Yevroosiyo Iqtisodiy Ittifoqi Oliy Kengashining yig‘ilishida ishtirok etdi, yig‘ilish davomida ushbu tashkilotga a’zo davlatlar rahbarlari O‘zbekiston Respublikasiga YeOIIda kuzatuvchi maqomini berish to‘g‘risida qaror qabul qildilar. O‘zbekiston rahbari o‘z nutqida o‘zaro hamkorlikning asosiy yo‘nalishlarini belgilab berdi.

"Avvalo, biz ishlab chiqaruvchilarimiz o‘rtasidagi sanoat kooperatsiyasini kengaytirishni rivojlantirishdan manfaatdormiz. Agar ilgari biz sanoatning ayrim yo‘nalishlari bo‘yicha raqobatlashgan bo‘lsak, bugun ularni muvaffaqiyatli to‘ldirayapmiz. Ishning yana bir yo‘nalishi - mahsulotlarimizning uchinchi tomon bozorlariga chiqishi uchun transport yo‘laklari va logistika aloqalaridan yanada samarali foydalanish.

O‘zbekiston va YeOIIga a’zo davlatlarning transport kommunikatsiyalari va infratuzilmasi chuqur integratsiyalashgan va o‘zaro yaqindan bog‘langan.

Bundan tashqari, keng Yevroosiyo mintaqasi doirasidagi o‘zaro manfaatli munosabatlarga mehnat resurslarining yuqori darajadagi mobilligi xosdir”, – deya o‘z nutqida ta’kidladi Shavkat Mirziyoyev.

Shunday qilib, Prezidentning 2020 yilgi Murojaatnomasida belgilangan vazifalar, koronavirus pandemiyasi keltirib chiqargan barcha qiyinchilik va muammolarga qaramay, maqsadga muvofiq va izchillik bilan hal etilayotgani va bu kelgusi 2021 yilda yanada muvaffaqiyatli rivojlanishning kalitidir, deb ta’kidlash mumkin.

Ziyeda Rizayeva, Viktor Abaturov,

Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi

Tarjima: Latofat Bo‘riyeva,

Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi

Maqolani ulashing

O'xshash yangiliklar