Хитойнинг ташқи савдо профицити 1 трлн доллардан ошди (Reuters)
Хитой божхона хизмати маълумотларига кўра, 2026 йилнинг январь-октябрь ойларида ташқи савдо профицити 1,04 трлн долларга етди ва ўтган йилга нисбатан бир ой олдин 1 трлн долларлик чегарадан ошди. Октябрь ойида экспорт йиллик ҳисобда 35,2 фоизга, импорт эса 41,6 фоизга ўсди. Сунъий интеллект учун ускуналар ва технологияларга жаҳон бозорида талабнинг ортиши Хитой экспорти ўсишини қўллаб-қувватлаб, ички истеъмолнинг сустлиги ва кўчмас мулк бозоридаги пасайиш таъсирини қопламоқда.
Ўн ой давомида Хитойнинг яримўтказгичлар экспорти 111,1 фоизга, юқори технологик маҳсулотлар экспорти эса 47,9 фоизга ошди. Шу билан бирга, октябрь ойида АҚШ билан савдодаги профицит 32,7 млрд долларни ташкил этди. Хитой экспортининг янада кенгайиши АҚШ ва Европа Иттифоқи билан савдо зиддиятларини кучайтириши ҳамда янги божхона тарифлари жорий этилишига олиб келиши мумкин.
Туркия жаҳон энергия истеъмолида электр энергияси улушини 35 фоизга етказишни таклиф қилди (Le Monde)
Анталяда бўлиб ўтаётган COP31 иқлим конференциясида Туркия 2035 йилга бориб жаҳон энергия истеъмолида электр энергиясининг улушини 20 фоиздан 35 фоизгача ошириш ташаббусини илгари сурди. Мамлакат ушбу мақсадни конференциянинг якуний келишувига киритишни режалаштирмоқда. Ташаббус транспорт, иситиш тизимлари ва саноат ускуналарини қазиб олинадиган ёқилғи турларидан электр энергиясига ўтказишни жадаллаштириш орқали зарарли чиқиндиларни камайтириш ва энергетика хавфсизлигини мустаҳкамлашни назарда тутади.
Бироқ таклиф қайта тикланувчи энергия манбаларидан фойдаланишни мажбурий шарт сифатида белгиламагани сабабли мамлакатлар ўртасида келишмовчиликларга сабаб бўлди. Португалия ва бошқа қатор давлатлар электрлаштириш билан бирга кам углеродли энергия манбаларига ўтишни ҳам талаб қилмоқда. Айни пайтда Туркияда электр энергиясининг учдан бир қисми, COP31 музокараларига раислик қилаётган Австралияда эса 40 фоиздан ортиғи кўмирдан ишлаб чиқарилмоқда.
Хитой автоматлаштирилган порт терминаллари сонини оширади (The Economist)
Хитой денгиз портларида сунъий интеллект ва автоматлаштирилган технологияларни жорий этишни кенгайтирмоқда. Жаҳондаги товар савдосининг юк ташиш ҳажми бўйича 80 фоиздан ортиғи денгиз портлари орқали амалга оширилади. Хитой Транспорт вазирлиги маълумотларига кўра, мамлакатда ҳозирда 60 та автоматлаштирилган терминал фаолият юритмоқда. 2030 йилга бориб уларнинг сони 90 тага етказилади. Циндао портида автоматлаштирилган кранлар соатига 61 та контейнерга ишлов бермоқда, бу одатдаги терминаллар унумдорлигидан икки баравар юқори.
Хитой хорижий мамлакатларга порт технологияларини етказиб беришни ҳам кенгайтирмоқда. AidData тадқиқот маркази маълумотларига кўра, 2000 йилдан буён Хитой 47 та мамлакатдаги 69 та портни технологик ускуналар билан таъминлаш учун 4,8 млрд доллар маблағ ажратган. Бундан ташқари, хорижий портлар қурилиши ва уларда улуш сотиб олишга 15,5 млрд доллар инвестиция киритган. Хитойнинг терминалларни бошқариш тизимлари Бразилия, Шри-Ланка, Греция, Италия ва Туркияда жорий этилган. АҚШ эса Хитойнинг халқаро логистика занжирлари устидан назорати кучайиши ва савдо маълумотларидан фойдаланиш имкониятлари кенгайишидан хавотир билдирмоқда.
4. Mercedes-Benz иқлим мақсадларини қайта кўриб чиқди ва алюминий етказиб бериш бўйича келишув имзолади (Reuters)
Германиянинг Mercedes-Benz автомобиль ишлаб чиқарувчиси Норвегиянинг Hydro компанияси билан кам углеродли алюминий етказиб бериш бўйича узоқ муддатли келишув тузди. Келишув компаниянинг бирламчи алюминийга бўлган эҳтиёжининг камида 10 фоизини таъминлайди. 2030 йилга бориб етказиб бериладиган алюминий ишлаб чиқаришда CO₂ чиқиндиларини ҳар бир килограмм металл учун 4 кгдан 3 кггача камайтириш режалаштирилган. Бу кўрсаткичнинг жаҳон бўйича ўртача даражаси 14,4 кгни ташкил этади.
Шу билан бирга, Mercedes-Benz жаҳон автомобиль бозорида электромобилларга ўтиш жараёни секин кечаётгани сабабли Ambition 2039 иқлим стратегиясини қайта кўриб чиқди. Компания 2039 йилга бориб ишлаб чиқариш жараёнидаги чиқиндиларни 90 фоизга, автомобиллардан фойдаланиш давридаги чиқиндиларни эса қулай бозор шароитларида 80 фоизга қисқартиришни режалаштирмоқда. Бутун қиймат яратиш занжири бўйича чиқиндиларни 70 фоизга камайтириш кўзда тутилган. Соф ноль чиқинди даражасига эришиш энди 2039 йилдан кейинги ўн йиллик давомида режалаштирилмоқда.
Изоҳ қолдириш