АКТ соҳасида хотин-қизларнинг улуши қандай?

АКТ соҳасида хотин-қизларнинг улуши қандай?

28 апрель АКТ соҳасида хотин-қизлар халқаро куни сифатида дунёнинг 150 дан ортиқ мамлакатларида нишонланади. Мазкур кун муносабати билан хотин-қизларни ахборот технологиялари бўйича ўқиш ва ишлашлари рағбатлантирилади.

Рақамли кўникмаларни интернетсиз ривожлантириш мушкул. Интернетдан фойдаланиш имконияти соҳага оид маълумотларни олиш, кодлаш, ўқиш ва лавозимда кўтарилиш бўйича имкониятлардаги тенгсизликни олдини олади.

Халқаро электроалоқа бирлашмаси маълумотларига кўра, глобал миқёсда интернетдан фойдаланадиганлар улуши 62,5%ни ташкил этади. Бу кўрсаткич ривожланган мамлакатларда 90,3%, ривожланаётган мамлакатларда 57,1%ни ташкил этади.

МДҲ мамлакатларида ҳар 100 кишидан 82,3 нафари интернетдан фойдаланиш имкониятига эга ҳисобланади. Африкада бу кўрсаткич 32,8 нафар, Осиё-Тинч океани минтақасида 60,6 нафар, Америкада 81,4 нафар ва Европада 87,2 нафарни ташкил этади.

Интернетдан фойдаланувчилар сони (ҳар 100 нафар аҳолига нисбатан)

Манба: Халқаро электроалоқа бирлашмаси

Интернетдан фойдаланувчилар ёш нуқтаи назаридан таҳлил қилинганда, глобал миқёсда жами ёшлар (15-24 ёш)нинг 70,8%и интернет фойдаланади. МДҲ мамлакатларида эса ёшларнинг интернет фойдаланиш даражаси 91,4%ни ташкил этади.

Гендер нуқтаи назаридан глобал миқёсда интернетдан фойдаланадиган эркаклар улуши 55%ни, хотин-қизлар улуши эса 48%ни ташкил этади. 2020 йил маълумотларига кўра, бу кўрсаткич Ўзбекистонда мос равишда 72,3% ва 69,9%ни ташкил этади. Интернетдан фойдаланиш бўйича глобал гендер фарқи 7%ни, миллий миқёсда фарқ эса 2,4%ни ташкил этади.

Глобал миқёсда АКТ соҳасида таълим олаётган қизларнинг улуши паст ҳисобланади. 2018 йилги маълумотларга кўра, Европа Иттифоқига аъзо давлатлар орасида Белгияда AКТ соҳасида таълим олаётган талабаларга нисбатан қизларнинг улуши 37%, Нидерландияда 8%ни ташкил этади. Ўзбекистонда 2020 йилда фан, техника, муҳандислик ва математик дастурларни битирувчи талаба-қизларнинг улуши 33,4%ни ташкил этади.

Ахборот технологиялари соҳасида ишлаш хотин-қизларнинг даромадини орттиради. Ўзбекистонда 2022 йилнинг дастлабки чорагида ўртача ойлик иш ҳақи 3 426,8 минг сўмни ташкил этади. Ахборот ва алоқа соҳасидаги ўртача ойлик иш ҳақи 6 505,1 минг сўмни ташкил этиб, ўртача ойлик иш ҳақидан 1,9 баравар юқори ҳисобланади. Aхборот ва алоқа соҳасида ўртача ойлик иш ҳақининг энг юқори кўрсаткичи (12 226,0 минг сўм) компьютер дастурлаштириш, маслаҳат бериш ва бошқа ёрдамчи хизматларда кузатилади. Мазкур соҳада банд бўлган хотин-қизларнинг улуши иқтисодиётда жами банд хотин-қизларга нисбатан 0,4%ни ташкил этади.

Шоирахон Нурдиноа

Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази

Мақолани улашинг

Ўхшаш янгиликлар