Yashirin iqtisodiyotni qisqartirish va fiskal tizimni takomillashtirish maqsadida soliq ma’muriyatchiligini tubdan yangilashni nazarda tutuvchi Prezident Qarori qabul qilindi.
2026 yil yanvar oyidan boshlab Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan «Ochiq byudjet» axborot portalida «Jismoniy shaxslar soliqlari hisobidan xarajatlar» moduli ishga tushiriladi.
Bu yondashuv Buyuk Britaniya va AQSh kabi mamlakatlarda qo‘llanilayotgan eng ilg‘or xalqaro amaliyotlarga mos keladi. Ushbu mamlakatlarda bu kabi vositalar byudjet ma’lumotlarining ochiqligini oshirish va fuqarolarning davlat institutlariga bo‘lgan ishonchini mustahkamlash uchun qo‘llaniladi.
Bu har bir fuqaroga o‘zi to‘lagan soliqlar (Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i, mol-mulk solig‘i va yer solig‘i) miqdori, shuningdek, ushbu mablag‘lar qaysi byudjet yo‘nalishlariga sarflangani haqida axborot olish imkonini beradi.
Agar bir oy mobaynida fuqaro tomonidan jami 1,4 million so‘m soliq to‘langan bo‘lsa, shundan jismoniy shaxslar daromad solig‘i - 528 ming so‘m, yer solig‘i - 574 ming so‘m, mol-mulk solig‘i - 346 ming so‘mni tashkil etgan. Shu mablag‘lar hisobidan byudjet xarajatlarining asosiy yo‘nalishlari quyidagicha bo‘lgan: ta’lim - 629 ming so‘m, ijtimoiy soha - 299 ming so‘m, sog‘liqni saqlash - 273 ming so‘m, qolgan sohalar — 247 ming so‘m.
Ushbu modulning joriy etilishi fuqarolarning davlat organlariga bo‘lgan ishonchini oshirishga, ularning hisobdorligini mustahkamlashga va aholining byudjet mablag‘laridan foydalanish ustidan nazoratda ishtirokini kengaytirishga imkon beradi.
Soliq qo‘mitasi jismoniy shaxslar tomonidan to‘langan soliqlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni shaxsiy ma’lumotlar to‘g‘risidagi qonunchilik normalariga rioya qilgan holda avtomatik tarzda shakllantirilishini ta’minlaydi.
Amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar soliq ma’muriyatchiligini takomillashtirish, yashirin iqtisodiyotni qisqartirish va fiskal shaffoflikni mustahkamlash bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlarning bir qismidir.
Izoh qoldirish