Ўзбекистонда 2021 йил октябрь ойи учун энг фойдали ипотека кредитлари тўғрисида умумий шарҳ

Ўзбекистонда 2021 йил октябрь ойи учун энг фойдали ипотека кредитлари тўғрисида умумий шарҳ

Кредит шартлари сотиб олинган уй-жой жойига, дастлабки тўловга, ипотека миқдорига, муддатларга, шунингдек қишлоқ, шаҳар ва пойтахт аҳолиси учун фоиз ставкасига қараб фарқланади.

Жорий йилнинг июнь ойида Марказий банкнинг мавжуд статистика маълумотларига кўра, жами банклар томонидан 754,6 млрд. сўм ипотека кредитига ажратилди.

Ўрганиш натижасида Ўзбекистондаги 32 та банкнинг ипотека кредитлари 18 та банк томонидан тақдим этилгани маълум бўлди.

Қуйидаги банклар ипотека кредитларини тақдим этмайди: "Халқ Банк", "Asia Alliance Bank", "TBC Bank", "Универсал Банк", Ўзагроэкспортбанк", Анорбанк, Туркистон банк, Мадад Инвест Банк, Савдогар Банк, "КДБ Банк Ўзбекистон", "Садерат Банк", "Hi-Tech Bank"," Равнақ Банк ", "Траст Банк ".

Банклар икки гуруҳга бўлинди, биринчи гуруҳда қишлоқ жойларда, иккинчисида – шаҳар жойларда ипотека кредитлашнинг турлари кўриб чиқилди.

Қишлоқ жойларда энг фойдали ипотека кредитлари рейтинги (2021 йил октябрь)

*Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази методикаси бўйича ҳисоб-китоблар амалга оширилди

*Президентнинг 11.03.2021 йилдаги ПФ-6186-сонли "Бозор тамойилларига асосланган ипотека кредитларини ажратиш орқали аҳолини уй-жой билан таъминлашга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида"ги фармонига асосан ипотека кредитлари бозор тамойиллари асосида ажратилади.

Таҳлиллар шуни кўрсатдики, қишлоқ жойларда энг фойдали ипотека кредитларини "Қишлоқ қурилиш банк"дан олиш мумкин, ушбу банк энг паст йиллик 14 фоиз ставка ва 10 фоиз бошланғич тўлов билан ўз гуруҳида етакчига айланди.

Кейинги ўринда "Асакабанк" бўлиб,бу банкда ипотека кредити бозор шароитида йиллик 17% ставка бўйича берилади. Бунда дастлабки бадал "Қишлоқ қурилиш банк"га нисбатан 5% га юқори бўлади. Шу билан бирга, "Асакабанк"да кредит суммаси 140 млн сўмдан юқори бўлади.

Ипотека кредити бериш учун энг кўп маблағни "Капиталбанк" ва "Инфинбанк" дан 2,0 млрд. сўм ва мос равишда 1,7 млрд. сўмдан олиш мумкин. Аммо, бу банклар даражаси анча юқори бўлади. Маълум бўлишича, қишлоқ жойлари учун 24 турдаги ипотека кредитларидан 15 таси 20 йил муддатга берилади.

Шаҳарлар ва пойтахтдаги энг фойдали ипотека кредитлари рейтинги (2021 йил октябрь )

*Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази методикаси бўйича ҳисоб-китоблар амалга оширилди

Иккинчи гуруҳга шаҳарларда ипотека кредитларини тақдим этувчи банклар кирди. Ушбу гуруҳда етакчи ўринни "Асакабанк" эгаллаб турибди, у бозор шароитида йилига 17% ставка бўйича 400 млн сўм кредит беради. Рейтингнинг иккинчи ўрнини "Алоқабанк" эггалаган бўлиб, ушбу банк ҳам худди шундай шартларда кредитлар беради. Фақат "Асакабанк "га нисбатан бироз камроқ миқдорда, яъни 340 млн сўмни ташкил этади.

Шунингдек, шаҳарларда ипотека кредитларининг кўплаб турлари бўйича, яъни улардан 17 таси 20 йил муддатга берилади.

Ипотека кредитлари шартларини ўрганиш жараёнида, шунингдек, “Пойтахт банк” ва “Давр банк” томонидан йиллик 23-25 фоиз ставкада, 10 йил муддатга, шартномада кўрсатилган уй-жой ёки 75 фоиз (тахминан бу банклар рейтингга киритилмаган) ставкада уйнинг умумий қиймати учун кредит берилаётгани маълум бўлди.

Шуни таъкидлаш керакки, ипотека кредитларининг айрим турлари банклар томонидан давлат дастурлари доирасида берилади:

1) ОТБ маблағлари ҳисобидан Ипотека кредитини қайта молиялаш компанияси орқали банкларга бериш (13.05.2019 й. 5715-сон);

Шартлар: макс. 400 млн сўмгача, ставкаси 17-18%, дастлабки депозит мин. 25%, 20 йилгача, бирламчи ва иккиламчи бозор.

2) Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигининг тўғридан-тўғри банкларга бўлган маблағлари ҳисобидан (28.11.2019 й. – 5886-ПФ / 2019-йил 11.03.даги ПФ-6186-сон).

Шартлар: макс. миқдори: 238-268 миллионгача (қишлоқ аҳолиси) 309,4 миллионгача (шаҳар аҳоли пункти), дастлабки депозит минимум 10-15%, 20 йилгача бўлган муддат, фақат бирламчи бозор.

Эслатиб ўтамиз, жорий йилнинг март ойи бошида Шавкат Мирзиёев аҳолини ипотека кредитлари орқали уй-жой билан таъминлаш тўғрисидаги фармонни имзолади. Шундай қилиб, 2021 йилдан бошлаб ипотека кредитлари учун олти ойлик имтиёзли давр жорий этилди, шаҳарларда эса бошланғич тўлов 20 фоиздан 15 фоизгача пасайтирилди. Ишлаб чиқувчилар пандемия даврида тақдим этилган имтиёзларни кенгайтирдилар.

Кредитлар бўйича маълумотлар шарҳ эълон қилинган вақт учун мавжуд. Кредит шартлари ўзгариши мумкин.

Гулруҳ Ризаева,

Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар марказида иш ўрганувчиси


Мақолани улашинг

Ўхшаш янгиликлар