O‘zbekistonda 2021 yil oktyabr oyi uchun eng foydali ipoteka kreditlari to‘g‘risida umumiy sharh

O‘zbekistonda 2021 yil oktyabr oyi uchun eng foydali ipoteka kreditlari to‘g‘risida umumiy sharh

Kredit shartlari sotib olingan uy-joy joyiga, dastlabki to‘lovga, ipoteka miqdoriga, muddatlarga, shuningdek qishloq, shahar va poytaxt aholisi uchun foiz stavkasiga qarab farqlanadi.

Joriy yilning iyun oyida Markaziy bankning mavjud statistika ma’lumotlariga ko‘ra, jami banklar tomonidan 754,6 mlrd. so‘m ipoteka kreditiga ajratildi.

O‘rganish natijasida O‘zbekistondagi 32 ta bankning ipoteka kreditlari 18 ta bank tomonidan taqdim etilgani ma’lum bo‘ldi.

Quyidagi banklar ipoteka kreditlarini taqdim etmaydi: "Xalq Bank", "Asia Alliance Bank", "TBC Bank", "Universal Bank", O‘zagroeksportbank", Anorbank, Turkiston bank, Madad Invest Bank, Savdogar Bank, "KDB Bank O‘zbekiston", "Saderat Bank", "Hi-Tech Bank"," Ravnaq Bank ", "Trast Bank ".

Banklar ikki guruhga bo‘lindi, birinchi guruhda qishloq joylarda, ikkinchisida – shahar joylarda ipoteka kreditlashning turlari ko‘rib chiqildi.

Qishloq joylarda eng foydali ipoteka kreditlari reytingi (2021 yil oktyabr)

*Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi metodikasi bo‘yicha hisob-kitoblar amalga oshirildi

*Prezidentning 11.03.2021 yildagi PF-6186-sonli "Bozor tamoyillariga asoslangan ipoteka kreditlarini ajratish orqali aholini uy-joy bilan ta’minlashga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi farmoniga asosan ipoteka kreditlari bozor tamoyillari asosida ajratiladi.

Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, qishloq joylarda eng foydali ipoteka kreditlarini "Qishloq qurilish bank"dan olish mumkin, ushbu bank eng past yillik 14 foiz stavka va 10 foiz boshlang‘ich to‘lov bilan o‘z guruhida yetakchiga aylandi.

Keyingi o‘rinda "Asakabank" bo‘lib,bu bankda ipoteka krediti bozor sharoitida yillik 17% stavka bo‘yicha beriladi. Bunda dastlabki badal "Qishloq qurilish bank"ga nisbatan 5% ga yuqori bo‘ladi. Shu bilan birga, "Asakabank"da kredit summasi 140 mln so‘mdan yuqori bo‘ladi.

Ipoteka krediti berish uchun eng ko‘p mablag‘ni "Kapitalbank" va "Infinbank" dan 2,0 mlrd. so‘m va mos ravishda 1,7 mlrd. so‘mdan olish mumkin. Ammo, bu banklar darajasi ancha yuqori bo‘ladi. Ma’lum bo‘lishicha, qishloq joylari uchun 24 turdagi ipoteka kreditlaridan 15 tasi 20 yil muddatga beriladi.

Shaharlar va poytaxtdagi eng foydali ipoteka kreditlari reytingi (2021 yil oktyabr )

*Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi metodikasi bo‘yicha hisob-kitoblar amalga oshirildi

Ikkinchi guruhga shaharlarda ipoteka kreditlarini taqdim etuvchi banklar kirdi. Ushbu guruhda yetakchi o‘rinni "Asakabank" egallab turibdi, u bozor sharoitida yiliga 17% stavka bo‘yicha 400 mln so‘m kredit beradi. Reytingning ikkinchi o‘rnini "Aloqabank" eggalagan bo‘lib, ushbu bank ham xuddi shunday shartlarda kreditlar beradi. Faqat "Asakabank "ga nisbatan biroz kamroq miqdorda, ya’ni 340 mln so‘mni tashkil etadi.

Shuningdek, shaharlarda ipoteka kreditlarining ko‘plab turlari bo‘yicha, ya’ni ulardan 17 tasi 20 yil muddatga beriladi.

Ipoteka kreditlari shartlarini o‘rganish jarayonida, shuningdek, “Poytaxt bank” va “Davr bank” tomonidan yillik 23-25 foiz stavkada, 10 yil muddatga, shartnomada ko‘rsatilgan uy-joy yoki 75 foiz (taxminan bu banklar reytingga kiritilmagan) stavkada uyning umumiy qiymati uchun kredit berilayotgani ma’lum bo‘ldi.

Shuni ta’kidlash kerakki, ipoteka kreditlarining ayrim turlari banklar tomonidan davlat dasturlari doirasida beriladi:

1) OTB mablag‘lari hisobidan Ipoteka kreditini qayta moliyalash kompaniyasi orqali banklarga berish (13.05.2019 y. 5715-son);

Shartlar: maks. 400 mln so‘mgacha, stavkasi 17-18%, dastlabki depozit min. 25%, 20 yilgacha, birlamchi va ikkilamchi bozor.

2) O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining to‘g‘ridan-to‘g‘ri banklarga bo‘lgan mablag‘lari hisobidan (28.11.2019 y. – 5886-PF / 2019-yil 11.03.dagi PF-6186-son).

Shartlar: maks. miqdori: 238-268 milliongacha (qishloq aholisi) 309,4 milliongacha (shahar aholi punkti), dastlabki depozit minimum 10-15%, 20 yilgacha bo‘lgan muddat, faqat birlamchi bozor.

Eslatib o‘tamiz, joriy yilning mart oyi boshida Shavkat Mirziyoyev aholini ipoteka kreditlari orqali uy-joy bilan ta’minlash to‘g‘risidagi farmonni imzoladi. Shunday qilib, 2021 yildan boshlab ipoteka kreditlari uchun olti oylik imtiyozli davr joriy etildi, shaharlarda esa boshlang‘ich to‘lov 20 foizdan 15 foizgacha pasaytirildi. Ishlab chiquvchilar pandemiya davrida taqdim etilgan imtiyozlarni kengaytirdilar.

Kreditlar bo‘yicha ma’lumotlar sharh e’lon qilingan vaqt uchun mavjud. Kredit shartlari o‘zgarishi mumkin.

Gulruh Rizayeva,

Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazida ish o‘rganuvchisi


Maqolani ulashing

O'xshash yangiliklar