Politico нашрининг ёзишича, Фридрих Мерц, Жоржа Мелони ва Барт де Вевер бизнес жараёнларини соддалаштириш бўйича чоралар кўриш зарурлигини таъкидлади.
Хусусан, Германия, Италия ва Бельгия Европа парламентида янги қонунларни қабул қилиш жараёнига аралашиш, зарурат туғилганда эса ҳукуматлар ва бизнес учун ортиқча юк келтириб чиқарадиган ташаббусларни тўхтатиб туриш имкониятига эга бўлиши лозим.
ЕИ мамлакатлари етакчиларининг фикрича, бундай механизм Европа Иттифоқининг сўнгги вақтларда заифлашиб бораётган иқтисодий рақобатбардошлигини оширишга хизмат қилади.
Мактубда, шунингдек, Европа Иттифоқининг мақсади ортиқча тартибга солиш натижасида “Европа саноатининг ишлаб чиқариш қувватлари тиклаб бўлмас даражада йўқотилиши, инвестицияларнинг янада қисқариши ва рақобатбардошликнинг пасайиши”га йўл қўймасликдан иборат бўлиши лозимлиги таъкидланган.
Мактуб муаллифлари “режалаштириш ва тасдиқлаш тартиб-таомилларини сезиларли даражада тезлаштириш”, шунингдек, янги “устуворлик қоидаси” доирасида “айрим норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг амал қилишини муайян муддатга тўхтатиб туриш”га чақирган.
IDC (International Data Corporation) маълумотларига кўра, 2026 йилнинг биринчи ярмида Nvidia компаниясининг сунъий интеллект учун мўлжалланган тезлаткичларини Хитойга етказиб бериш ҳажми 44 фоизга қисқариб, 678 минг донани ташкил этди. Америка компаниясининг бозордаги улуши 34 фоиз бўлди. Мазкур пасайиш АҚШ томонидан жорий этилган экспорт чекловлари ҳамда Хитойда ишлаб чиқарилган муқобил маҳсулотлардан фойдаланишнинг кенгайиши билан боғлиқ.
IDC баҳоларига кўра, Хитойнинг 11 та компаниясидан 9 таси маҳсулот етказиб бериш ҳажмини ўтган йилнинг мос даврига нисбатан оширган. Huawei компанияси етказиб бериш ҳажмини икки баробардан зиёд ошириб, 572 минг донага етказган ва бозорнинг 28 фоизини эгаллаган. Бошқа ишлаб чиқарувчилар орасида T-Head (Alibaba) компаниясининг бозордаги улуши 7 фоиз, Cambricon — 5 фоиз, Kunlunxin (Baidu) — 4 фоиз ва Hygon — 3 фоизни ташкил этган.
Хитойда сунъий интеллект учун мўлжалланган тезлаткичларни етказиб беришнинг умумий ҳажми 2,008 млн донани ташкил этди. Шу билан бирга, график процессорлар (GPU) етказиб бериш ҳажми 26 фоизга қисқариб, 991 минг донага тушган бўлса, ихтисослаштирилган тезлаткичлар (Non-GPU) етказиб бериш ҳажми қарийб 80 фоизга ўсиб, 1,016 млн донага етди ва биринчи марта график процессорлар етказиб бериш ҳажмидан ошди.
Хитойнинг тўртта компанияси (Huawei, T-Head, Kunlunxin ва Cambricon) ҳиссасига Non-GPU сегментининг 95 фоизи тўғри келди. Ушбу маҳсулотларнинг асосий истеъмолчилари давлат муассасалари, интернет компаниялари ва алоқа операторлари ҳисобланади. IDC баҳоларига кўра, рақобатда асосий эътибор процессорлар унумдорлигидан ҳисоблаш кластерларининг самарадорлигига қаратилмоқда.
Хитой божхона хизмати маълумотларига кўра, 2026 йилнинг биринчи ярмида Европа Иттифоқига гибрид автомобиллар экспорти уч баробарга ошиб, 2,5 млрд доллардан 7,5 млрд долларга етди. 2021 йилга нисбатан эса экспорт 9 баробарга ошган. 2021 йилда ушбу кўрсаткич 845 млн долларни ташкил этган.
2024 йилда Европа Иттифоқи Хитой электромобилларига қўшимча божхона божларини жорий этганидан сўнг, Хитой автомобиль ишлаб чиқарувчилари мазкур божлар татбиқ этилмайдиган гибрид автомобиллар экспортига йўналиш олди.
Jefferies маълумотларига кўра, Хитойдан Европа Иттифоқига гибрид автомобиллар етказиб беришнинг 90 фоиздан ортиғи SAIC, BYD ва Chery компаниялари ҳиссасига тўғри келади.
Schmidt Automotive Research баҳоларига кўра, 2026 йилнинг иккинчи чорагида Хитой брендлари Европа электромобиллар бозорининг 15 фоизини илк бор эгаллади. Электр тармоғидан қувватланадиган гибрид автомобиллар сегментида эса уларнинг улуши 25 фоизга етди.
Жорий йилнинг 9 октябрь куни Хитой ва Европа Иттифоқи Хитой гибрид автомобиллари экспортини чеклаш бўйича келишувга эришган эди. Car Industry Analysis баҳоларига кўра, янги шартлар Хитой ишлаб чиқарувчилари фаолиятини мураккаблаштириши мумкин, бироқ уларнинг Европа бозоридаги иштирокини кенгайтириш жараёнини тўхтатмайди. Шу муносабат билан Хитой компаниялари Европа Иттифоқида ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш имкониятларини кўриб чиқмоқда. Жумладан, Changan компанияси 2027 йилда минтақада автомобиль ишлаб чиқаришни бошлашни режалаштирмоқда.
Халқаро валюта жамғармаси (ХВЖ) маълумотларига кўра, 2026 йилда ривожланган мамлакатлар томонидан соф давлат қарз маблағларини жалб қилиш ҳажми ЯИМнинг 5,2 фоизига етиши кутилмоқда. Бу COVID-19 пандемияси сабабли бюджет харажатлари кескин ошган 2021 йилдан буён энг юқори кўрсаткич ҳисобланади.
Жамғарма прогнозларига кўра, бюджет тақчиллигининг энг юқори даражаси АҚШ ва Хитойда кузатилиши кутилмоқда. Ушбу мамлакатларда тақчиллик ЯИМнинг қарийб 8 фоизини ташкил этиши ёки мазкур даражадан ошиши мумкин. Бюджет тақчиллигининг ортиши давлат қарзига хизмат кўрсатиш харажатлари ва янги қарз маблағларини жалб қилишга бўлган эҳтиёжнинг кўпайиши билан бирга кечмоқда.
ХВЖ баҳоларига кўра, 2025 йилда жаҳон ЯИМнинг қарийб 94 фоизини ташкил этган глобал давлат қарзи 2029 йилга бориб 100 фоизга етиши мумкин. Мазкур кўрсаткич Иккинчи жаҳон уруши тугаганидан буён қайд этилган энг юқори даражаларга яқинлашади.
ХВЖ давлат қарзи юки ва қарз жалб қилиш ҳажмининг ортиши ҳукуматларнинг қўшимча харажатларни молиялаштириш ҳамда иқтисодий инқирозларга қарши чоралар кўриш имкониятларини чеклаши ҳақида огоҳлантирмоқда. Жамғарма давлат молиясининг барқарорлигини таъминлаш мақсадида изчил бюджет консолидациясини амалга оширишни тавсия этмоқда.
Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази
Жамоатчилик билан алоқалар бўлими
Изоҳ қолдириш